Hệ thống chính sách đồng bộ cùng nguồn lực lớn giúp Quảng Ninh phục hồi, phát triển rừng, hướng tới mục tiêu nâng cao độ che phủ và tạo sinh kế bền vững.
Những cánh rừng trải dài từ miền núi đến ven biển Quảng Ninh không chỉ là “lá chắn xanh” bảo vệ môi trường sinh thái, mà còn là thước đo cho tầm nhìn phát triển bền vững theo hướng từ “nâu” sang “xanh” của địa phương. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, thiên tai diễn biến cực đoan, việc tỉnh Quảng Ninh kiên trì đầu tư, hoàn thiện chính sách lâm nghiệp đã cho thấy một hướng đi bài bản, có chiều sâu và giàu tính chiến lược.
Từ năm 2019, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TU về phát triển lâm nghiệp bền vững đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Đây được xem là nền tảng xuyên suốt, định hình tư duy chuyển từ quản lý rừng đơn thuần sang phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và sinh kế người dân.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh đã cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 64/KH-UBND, bố trí 55 tỷ đồng cho các nhiệm vụ trọng tâm như cắm mốc ranh giới rừng, xây dựng phương án quản lý rừng bền vững. Những giải pháp này không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn góp phần giải quyết căn cơ những tồn tại trong quản lý đất lâm nghiệp, hạn chế tranh chấp và xâm hại tài nguyên rừng.
Hệ thống chính sách tiếp tục được hoàn thiện theo hướng linh hoạt, sát thực tiễn. Từ Nghị quyết số 337/2021/NQ-HĐND đến Nghị quyết số 37/2024/NQ-HĐND và mới nhất là Nghị quyết số 59/2025/NQ-HĐND, tỉnh đã nâng mức hỗ trợ, mở rộng đối tượng thụ hưởng, đồng thời tăng cường cơ chế vay vốn ưu đãi cho phát triển lâm nghiệp. Tổng nguồn lực đầu tư đạt trên 112 tỷ đồng mỗi năm, tạo động lực mạnh mẽ cho cả hệ thống và người dân tham gia phát triển rừng.
Nhiều chuyển biến trong bảo vệ, phát triển rừng
Hiệu quả từ chính sách bước đầu rõ nét. Năm 2025, toàn tỉnh trồng mới gần 35.800ha rừng, cao gấp ba lần so với năm 2024 và là mức cao nhất trong nhiều năm. Riêng diện tích rừng phòng hộ đạt gần 3.900ha, góp phần quan trọng trong phục hồi những khu vực suy thoái, đặc biệt sau tác động của thiên tai.
Song song với trồng rừng, công tác bảo vệ rừng được tăng cường bằng cơ chế tài chính cụ thể. Năm 2025, tỉnh đã cấp hơn 29 tỷ đồng để bảo vệ gần 78.700ha rừng, trong đó rừng phòng hộ chiếm trên 47.600ha. Trách nhiệm quản lý được gắn chặt với người đứng đầu, bảo đảm tính ràng buộc và hiệu lực trong thực thi.
Ở cấp cơ sở, chính sách đã đi vào thực tiễn. Nhiều địa phương như Quảng Đức triển khai hiệu quả mô hình kinh tế rừng bền vững, kết hợp trồng rừng gỗ lớn với phát triển dược liệu và du lịch sinh thái. Năm 2025, xã trồng mới hơn 240ha rừng, giá trị sản xuất lâm nghiệp đạt gần 7,4 tỷ đồng, cho thấy hướng đi đúng trong việc làm giàu từ rừng.
Đáng chú ý, việc ứng dụng khoa học công nghệ đang trở thành điểm nhấn trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Hạt Kiểm lâm khu vực 4 đã đưa thiết bị bay không người lái vào tuần tra, giám sát, giúp nâng cao khả năng phát hiện sớm các hành vi vi phạm trong điều kiện địa hình phức tạp.
Thực tế cho thấy, với lực lượng mỏng nhưng quản lý diện tích rừng lớn, việc ứng dụng công nghệ là yêu cầu tất yếu. Nhờ đó, các vụ vi phạm được phát hiện và xử lý kịp thời, trong đó có những vụ việc phải khởi tố hình sự, góp phần răn đe, phòng ngừa hiệu quả.
Cán bộ kiểm lâm tại Quảng Ninh thường xuyên tuần tra để ngăn chặn các hành vi xâm phạm rừng. Ảnh: Nguyễn Thành.
Đánh giá kết quả, ông Nguyễn Văn Bông, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, cho biết: Kết quả trồng rừng năm 2025 phản ánh sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và người dân. Đây không chỉ là con số về diện tích, mà còn thể hiện chuyển biến trong nhận thức và hành động đối với công tác bảo vệ, phát triển rừng.
Tuy nhiên, áp lực đối với rừng vẫn còn hiện hữu. Nhu cầu đất sản xuất, cùng với thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi, đòi hỏi công tác quản lý phải tiếp tục được siết chặt. Chính vì vậy, việc duy trì chính sách mạnh và nâng cao hiệu quả thực thi là yêu cầu xuyên suốt trong giai đoạn tới.
Sau những tác động của thiên tai khiến diện tích rừng có thời điểm suy giảm, việc phục hồi và phát triển rừng không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn là nhiệm vụ kinh tế – xã hội quan trọng.
Có thể thấy, Quảng Ninh đang từng bước chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị tài nguyên rừng. Với nền tảng chính sách vững chắc, sự vào cuộc của cả hệ thống và người dân, những cánh rừng không chỉ được bảo vệ mà còn ngày càng được nhân rộng, trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững trong tương lai.
Bước sang năm 2026, Quảng Ninh đặt mục tiêu trồng mới trên 12.000ha rừng sản xuất, đồng thời nâng cao chất lượng rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và rừng ngập mặn. Trong 24 chỉ tiêu của Nghị quyết số 05-NQ/TU, mục tiêu nâng độ che phủ rừng lên trên 46% được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Nguyễn Thành